จด Vat บุคคลธรรมดา ควรทำไหม ถ้ารายได้ไม่ถึง 1.8 ล้าน

เราทุกคนอาจจะคุ้นเคยกับภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Vat ที่เสีย 7% จากการซื้อสินค้าในสถานที่ที่มีการจด Vat แต่สิ่งหนึ่งที่ทำให้หลายคนพลาด โดยเฉพาะผู้ประกอบการหน้าใหม่ คือการที่มองว่าการจด Vat เป็นเรื่องของบริษัทคนธรรมดาน่าจะไม่เป็นอะไร แต่กว่าจะรู้ตัวอีกครั้งก็ถูกสรรพากรเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง และต้องเสียเบี้ยปรับมหาศาล แล้วแบบนี้เราควรจะจด Vat ตอนไหน และถ้าจด Vat ไปแล้วและรายได้ลด เราจะทำอย่างไร มีคำตอบรวบรวมให้หมดแล้ว

เงื่อนไขการจด Vat หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม

สำหรับคนที่ดำเนินธุรกิจไม่ว่าจะเป็น SME ที่มีหน้าร้าน หรือการขายของออนไลน์ผ่าน e-commerce ผู้ประกอบการจะต้องคอยดูให้ดีว่า ตนเองเข้าเกณฑ์ที่จะต้องจด Vat หรือไม่ และเมื่อจด Vat แล้ว ก็ต้องมีการนำส่งรายการภาษีซื้อ-ภาษีขาย และยื่นแบบ ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ทุกเดือน โดยสิ่งที่ต้องถามเมื่อต้องจด Vat คือ

1. รายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี

ก่อนอื่นไม่ว่าเราจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล หากเรามีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี หรือเฉลี่ยเดือนละ 150,000 บาท มีความจำเป็นที่จะต้องจด Vat ใน 30 วัน นับตั้งแต่วันที่รายได้เกิน ซึ่งรายได้นั้นจะเป็นการนับทั้งต้นทุนและกำไรรวมกัน ไม่ใช่การคิดแค่กำไรอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม การนับรายได้นี้จะนับรายได้จากการทำธุรกิจเพียงอย่างเดียว ไม่นับรายได้ที่เกิดจากการทำงานประจำ หากเราทำธุรกิจและทำงานประจำไปด้วย และมีรายได้เกิน 1.8 ล้าน แต่เมื่อแยกออกมาแล้ว รายได้จากธุรกิจไม่ถึง 1.8 ล้าน ก็ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องจด Vat และหากว่ารายได้ของเราเกิน 1.8 ล้านมาแล้ว แต่ไม่ได้มีการจด Vat ใน 30 วัน เราก็ยังสามารถที่จะยื่นแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม และจ่ายภาษีเฉพาะส่วนที่เกินมาได้เช่นกัน

2. ธุรกิจที่ได้รับการยกเว้นการจด Vat

ไม่ใช่ว่าธุรกิจทุกอย่างที่ทำจะต้องจด Vat แต่มีธุรกิจเหล่านี้ที่เมื่อรายได้ไม่ถึง ก็ไม่ต้องจด Vat คือ

• ขายสินค้าหรือให้บริการ ซึ่งไม่ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มตามกฎหมายและมีรายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี
• ขายสินค้าพืชผลทางการเกษตร สัตว์ไม่ว่ามีชีวิตหรือไม่มีชีวิต ปุ๋ย ปลาป่นอาหารสัตว์ ยาหรือเคมีภัณฑ์ที่ใช้สำหรับพืชหรือสัตว์ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร หรือตำราเรียน
• ให้บริการขนส่งในราชอาณาจักรโดยท่าอากาศยาน
• ส่งออกของผู้ประกอบการในเขตอุตสาหกรรมส่งออกตามกฎหมายว่าด้วยการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
• ให้บริการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อในราชอาณาจักร

3. ธุรกิจต้องเกี่ยวข้องกับ Vat หรือลูกค้าเข้าระบบ Vat

Vat แม้ว่ารายได้ของเราจะไม่ถึง 1.8 ล้านบาท แต่หากธุรกิจที่ทำนั้น สินค้าต้นทางมีการคิด Vat หรือลูกค้าที่มาใช้บริการอยู่ในระบบ Vat การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มจะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือและรักษาสิทธิประโยชน์ทางภาษีให้กับลูกค้า เพราะหากจด Vat แล้วก็สามารถออก e-tax invoice ได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่บริษัทและลูกค้าขนาดใหญ่มักถามหา และให้ความสำคัญเป็นลำดับต้น ๆ

บุคคลธรรมดา จด Vat ดีไหม

สิ่งที่ต้องเข้าใจเกี่ยวกับ Vat คือ Vat ไม่มองว่าเราคือใครและรายได้มาจากไหน แต่ Vat จะมองแค่ว่าเรามีรายได้ถึง 1.8 ล้านบาทหรือไม่ การจด Vat จึงมีความจำเป็นมากแม้เราจะเป็นบุคคลธรรมดาที่อาจจะมีรายได้จากการทำธุรกิจ หากรายได้เกินแล้วไม่จด Vat อาจโดนภาษีย้อนหลังได้จาก 7% ของยอดขาย เบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามมาตรา 82(1) มาตรา 89(1) และมาตรา 89/1 แห่งประมวลรัษฎากร และค่าปรับอาญา ตามมาตรา 90/2(2) แห่งประมวลรัษฎากร

รายได้ไม่ถึง 1.8 ล้าน ควรจด Vat หรือไม่

แม้เราจะสามารถรอให้รายได้ถึง 1.8 ล้านบาทเพื่อที่จะจด Vat ได้ แต่ในความเป็นจริง เมื่อเริ่มทำธุรกิจและรายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาท เราก็สามารถเริ่มจด Vat ได้เลย โดยมีสิ่งที่ต้องคำนึงถึงคือ

• หากกิจการไม่สามารถผลักภาระภาษีมูลค่าเพิ่มให้ลูกค้าได้ เช่น หากขายสินค้าราคา 100 บาท ไม่สามารถบวกเพิ่มเป็น 107 บาทเพื่อส่งสรรพากร ต้องตั้งราคา 100 บาทเท่านั้นเพื่อให้ขายได้ การจด Vat ก็จะมีผลดีกับกิจการมากกว่าเพราะจะทำให้เราสามารถขอคืนภาษีซื้อได้
• หากกิจการของเราต้องเกี่ยวข้องกับเรื่องภาษีซื้อ – ภาษีขาย เป็นกิจการซื้อมาขายไป ลูกค้าที่ค้าขายด้วยต้องการใบกำกับภาษีแบบ e-tax invoice การจด Vat แม้รายได้ไม่ถึง 1.8 ล้าน จะส่งผลดีมากกว่า เพราะเราสามารถนำภาษีซื้อที่จ่ายไป ไปทำเรื่องขอคืนเป็นเครดิตภาษีได้ และการจด Vat นั้นยังช่วยส่งเสริมกิจการของเราให้มีความน่าเชื่อถือ

จด Vat แล้วแต่รายได้ต่อปีไม่ถึง 1.8 ล้านบาท ต้องทำอย่างไร

หากเกิดกรณีที่เราจด Vat ไปแล้ว แต่ต่อมารายได้ต่อปีไม่ถึง 1.8 ล้านบาท เรายังมีหน้าที่ต้องส่ง ภ.พ.30 ทุกเดือน ซึ่งสิ่งที่ต้องคำนึงคือ การจด Vat แล้วจะยกเลิก Vat ถือว่ายากมาก เพราะโดยหลักการแล้วแม้รายได้ของเราจะไม่ถึง 1.8 ล้าน แต่ยังต้องมีการยื่นรายได้ต่อไปอีก 3 ปี หากครบ 3 ปีแล้วรายได้ไม่เกิน 1.8 ล้านบาทจริง สามารถไปขอยกเลิก Vat ได้